Codzienne zachowanie dziecka może przekształcać się zależnie od miejsca, pory dnia, liczby bodźców czy wykonywanej czynności. Jednego dnia zwykłe dźwięki, dotyk ubrania lub ruch mogą nie zwracać większej sugestie, a innym razem wywoływać wyraźną reakcję. W tak zaistniałych okolicznościach pojawia się pojęcie, jakim jest integracja sensoryczna.
Odnosi się ono do sposobu odbierania, porządkowania i wykorzystywania informacji pochodzących z różnych zmysłów. Mózg otrzymuje sygnały w głównej mierze z narządu wzroku, słuchu, dotyku, równowagi a także czucia ułożenia ciała i na ich podstawie pomaga zaimplementować reakcję do sytuacji. Trudność nie musi więc oznaczać problemu z jednym konkretnym zmysłem. Znaczenie ma także to, jak poszczególne informacje są ze sobą łączone i jak wpływają na zachowanie w trakcie zabawy, edukacji, odpoczynku czy wykonywania łatwych czynności.
W praktyce uwagę mogą zwracać powtarzające się reakcje na określone bodźce. Dziecko może nie lubić niektórych materiałów ubrań, unikać konkretnych faktur, reagować na hałas mocniej niż rówieśnicy lub przeciwnie, szukać intensywnego ruchu, skakania i częstych przemian pozycji. W pewnych sytuacjach trudność jest widoczna w trakcie czynności wymagających koordynacji, np przy ubieraniu się, rysowaniu, korzystaniu ze sztućców czy utrzymywaniu odpowiedniej pozycji przy stoliku. Nie każda taka sytuacja znaczy jednakże zaburzenia przetwarzania sensorycznego. Podobne zachowania mogą posiadać wiele przyczyn, dlatego pojedynczej obserwacji nie warto traktować jako podstawy do wyciągania wniosków. Istotniejszy jest powtarzalny wzorzec a także wpływ określonych reakcji na codzienne funkcjonowanie dziecka.
Ocena sposobu reagowania na bodźce powinna uwzględniać wiek, rozwój i warunki, w których dane zachowanie występuje. Warto obserwować nie tylko samą reakcję, lecz także jej wcześniejsze okoliczności. Dziecko może na przykład źle znosić hałas głównie wówczas, gdy jest zmęczone, lub mieć większą trudność z wykonywaniem obowiązków ruchowych po dłuższym czasie spędzonym w jednej pozycji. Takie szczegóły zmieniają sposób interpretacji sytuacji. W sytuacji pogłębiania obserwacji można zwracać uwagę na częstotliwość reakcji, jej nasilenie oraz to, czy utrudnia ona konkretne czynności. Informacje zebrane w domu i w innych środowiskach mogą być przydatne w trakcie rozmowy ze specjalistą, ponieważ zachowanie dziecka nie za każdym razem wygląda analogicznie w każdym momencie.
W podejściu określanym jako integracja sensoryczna ważne jest dostosowanie działań do indywidualnych potrzeb, zamiast zakładania, że zainteresowanym osobom dziecku służą te same aktywności. Znaczenie ma także obserwowanie reakcji na wprowadzane zadania i unikanie automatycznego zwiększania liczby bodźców. W normalnym sąsiedztwie można zauważać, które sytuacje są dla dziecka łatwiejsze, a które wymagają większego wysiłku organizacyjnego. Takie obserwacje pomagają nie gorzej rozumieć zachowanie i rozmawiać o nim bez sprowadzania wszystkich trudności do jednej przyczyny. Sama nazwa nie opisuje bowiem całego funkcjonowania dziecka, a sposób odbierania bodźców jest tylko jednym z elementów, które mogą mieć znaczenie dla jego zachowania i wykonywania codziennych zadań.
Więcej informacji na stronie: neurologopeda łódź.