Przy wyborze sposobu ogrzewania budynku warto rozpocząć od określenia jego zapotrzebowania na ciepło, ponieważ to ono w wielkiej mierze decyduje o wymaganej mocy urządzenia. Pompy ciepła działają przeciwnie niż tradycyjne źródła ciepła, ponieważ nie wytwarzają energii cieplnej jedynie poprzez spalanie paliwa, lecz wykorzystują energię znajdującą się w powietrzu, gruncie albo wodzie. W praktyce znaczy to, że znaczenie mają nie tylko i wyłącznie parametry samego urządzenia, niemniej jednak także izolacja przegród, rodzaj instalacji grzewczej, temperatura wymagana przez odbiorniki a także warunki panujące w danym miejscu.
Przy ocenie konkretnego rozwiązania trzeba więc patrzeć na cały układ. Sama deklarowana moc pompy nie mówi jeszcze, jak urządzenie będzie pracować w faktycznym budynku.
Podział, jakim są rodzaje pomp ciepła, wynika głównie ze źródła, z którego pobierana jest energia. W sytuacji urządzeń powietrznych jest nim powietrze zewnętrzne. Ich praca zależy zatem od aktualnej temperatury otoczenia, a przy niskich temperaturach mogą przekształcać się zarówno dostępna moc, jak i warunki pracy sprężarki. Pompy gruntowe wykorzystują energię zgromadzoną w gruncie. Wymagają zaprojektowania odpowiedniego dolnego źródła, na przykład kolektora poziomego albo odwiertów pionowych, co wpływa na sposób przygotowania instalacji i zakres prac na działce. Spotyka się też rozwiązania wykorzystujące wodę jako źródło energii. W ich przypadku ważne są między innymi warunki hydrogeologiczne oraz wymagania dotyczące zaprojektowania i eksploatacji instalacji. Różnice między tymi rozwiązaniami nie sprowadzają się zatem do samej konstrukcji urządzenia. Właściwie każdy typ wiąże się z innymi wymogami technicznymi i organizacyjnymi.
W praktyce ważnym elementem jest implementację pompy do instalacji znajdującej się wewnątrz budynku. Ogrzewanie płaszczyznowe, tj. podłogowe, zazwyczaj pracuje przy niższych temperaturach wody niż starsze instalacje grzejnikowe, jednak nie znaczy to, że przy modernizacji istniejącego domu w każdej chwili niezbędna jest całkowita wymiana ogrzewania. Należy sprawdzić między innymi wielkość grzejników, temperaturę potrzebną do utrzymania oczekiwanych warunków oraz straty ciepła wnętrz. Znaczenie ma także sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jeżeli już pompa ma odpowiadać zarówno za ogrzewanie budynku, jak i podgrzewanie wody, jej praca będzie zależała od kilku różnych parametrów i okresowych przekształceń zapotrzebowania. Przy analizie kosztów należy jednakże uwzględnić nie tylko zużycie energii elektrycznej, lecz również koszty utworzenia całego systemu, serwisowania a także ewentualnych elementów dodatkowych. Pominięcie któregoś z tych składników może prowadzić do błędnej oceny rozwiązania.
Istotne są także warunki, w których urządzenie będzie eksploatowane. W sytuacji powietrznych pomp ciepła powinno się brać pod uwagę zmienność temperatury zewnętrznej, proces odszraniania jednostki a także sposób odprowadzania powstającej wody. Przy urządzeniach gruntowych większą rolę odgrywa prawidłowe wykonanie dolnego źródła i właściwości gruntu. W każdym przypadku znaczenie ma także sterowanie, ponieważ zapotrzebowanie na ciepło zmienia się w ciągu doby i wraz z pogodą. Podczas planowania instalacji warto analizować rzeczywiste warunki budynku, a nie tylko i wyłącznie dane katalogowe. Dotyczy to zwłaszcza modernizowanych obiektów, gdzie istniejąca instalacja może narzucać określone ograniczenia. Ostateczne parametry pracy zależą od połączenia źródła ciepła, instalacji odbiorczej, warunków umiejscowionych na zewnątrz i sposobu użytkowania budynku.
Zobacz: propanowe pompy ciepła.